അനുഭവങ്ങളുടെ കമ്പോളവൽക്കരണം:സമകാലിക മലയാള ആത്മകഥനങ്ങളിലെ നൈതിക പ്രതിസന്ധികൾ

സമകാലിക മലയാള സാഹിത്യത്തിൽ ഇന്ന് വേദന ഒരു പ്രമേയം മാത്രമല്ല; അത് ഒരു സമ്പൂർണ്ണ രാഷ്ട്രീയ–സാംസ്‌കാരിക ഭാഷയായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഒരിക്കൽ വ്യക്തിപരമായ അനുഭവം സ്വകാര്യ മേഖലയിലായിരുന്നു. ഇന്ന് അത് പരസ്യ വേദിയിലേക്ക് കൊണ്ടുവരപ്പെടുന്നു, വിപണിയിൽ അളക്കപ്പെടുന്നു, അൽഗോരിതങ്ങളാൽ തരംതിരിക്കപ്പെടുന്നു, വിൽപ്പന കണക്കുകളാൽ ശരിവെക്കപ്പെടുന്നു. ഈ മാറ്റം സാഹിത്യത്തിനുള്ളിലെ ഒരു സൗന്ദര്യപരമായ പരിണാമമല്ല; മറിച്ച് അധികാരത്തിന്റെ സ്വഭാവം മാറുന്ന ഒരു കാലഘട്ടത്തിന്റെ പ്രതിഫലനമാണ്. ‘കണ്ണീരിന്റെ വിപണി’ എന്ന് പൊതുവെ വിളിക്കപ്പെടുന്ന ഈ പ്രവണതയിൽ വേദന തന്നെ ഒരു മൂലധനമായി മാറുന്നു—സാമ്പത്തിക മൂലധനമാകുന്നതിനൊപ്പം സാമൂഹിക, രാഷ്ട്രീയ, നൈതിക മൂലധനമായും.
ഇവിടെ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടത്, സമകാലിക സാഹിത്യത്തിൽ വേദന ‘പ്രതിനിധീകരിക്കപ്പെടുന്നത്’ അല്ല; ‘പ്രകടിപ്പിക്കപ്പെടുകയാണ്’. പ്രതിനിധീകരണം ദൂരം ആവശ്യപ്പെടുന്നു; പ്രകടനം അടുപ്പം ആവശ്യപ്പെടുന്നു. ഈ അടുപ്പമാണ് ഇന്നത്തെ വായനയെ നിയന്ത്രിക്കുന്നത്. വായനക്കാരൻ ഒരു കഥാപാത്രത്തെ മനസ്സിലാക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നില്ല; എഴുത്തുകാരന്റെ ജീവിതത്തിലേക്ക് കടന്നുചെന്നു നിൽക്കുകയാണ്. അതോടെ സാഹിത്യാനുഭവം ഒരു വ്യാഖ്യാനപ്രവർത്തി അല്ലാതായി, ഒരു സഹാനുഭൂതിയുടെ ഉപഭോഗമായി മാറുന്നു.

മലയാള സാഹിത്യത്തിൽ അനുഭവത്തിന്റെ ഉയർച്ച
മലയാള സാഹിത്യത്തിൽ അനുഭവകേന്ദ്രിതത്വം പുതുമയല്ല. ബഷീറിന്റെ ബാല്യകാലസഖി, പാത്തുമ്മായുടെ ആട് എന്നിവയിൽ വ്യക്തിപരമായ ജീവിതാനുഭവങ്ങൾ സാഹിത്യമായി മാറിയിട്ടുണ്ട്. പക്ഷേ അവിടെ അനുഭവം ഭാഷയാൽ രൂപാന്തരപ്പെടുന്നു; ജീവിതം കഥയാകുന്നു. ബഷീറിന്റെ ലോകദർശനം അനുഭവിക്കുകയാണ്.

എം.ടി. വാസുദേവൻ നായരുടെ നാലുകെട്ട്, രണ്ടാമൂഴം എന്നിവയും അനുഭവത്തിന്റെ ആഴം ഉപയോഗിക്കുന്നവയാണ്. എന്നാൽ അവിടെ വ്യക്തിയുടെ വേദന സമൂഹഘടനയുമായി ചേർന്നു നിലകൊള്ളുന്നു. കർണ്ണന്റെ അന്തർസംഘർഷം (രണ്ടാമൂഴം) വ്യക്തിപരമായ ദു:ഖമല്ല; ചരിത്ര–ധാർമ്മിക ഘടനകളുടെ സംഘർഷമാണ്.
ഇതിന്റെ മറുവശത്ത് ബെന്യാമിന്റെ ആടുജീവിതം വായിക്കപ്പെടുന്ന രീതിയാണ് ശ്രദ്ധേയമായത്. പുസ്തകം സാഹിത്യപരമായ ഘടനയും പ്രതീകാത്മക പാളികളും ഉള്ള കൃതി തന്നെയാണ്. എന്നാൽ പൊതുവായ വായനയിൽ അത് ഒരു സാഹിത്യകൃതി എന്നതിലുപരി ‘യഥാർത്ഥ മനുഷ്യ ദുരിതത്തിന്റെ രേഖ’ എന്ന നിലയിലാണ് സ്വീകരിക്കപ്പെട്ടത്. വായനക്കാരൻ കഥയുടെ രൂപശില്പം വായിക്കുന്നില്ല; മനുഷ്യന്റെ സഹനശേഷി വായിക്കുന്നു. ഇവിടെ സാഹിത്യം സാക്ഷ്യമായി മാറുന്നു.
കെ.ആർ. മീരയുടെ ആരാച്ചാർ ഉദാഹരണം കൂടി ശ്രദ്ധേയമാണ്. അതിലെ സ്ത്രീാനുഭവവും അധികാരഘടനയും ദാർശനിക പാളികളും ഉള്ളപ്പോൾ പോലും, വായനയിൽ പലപ്പോഴും ‘മരണദണ്ഡത്തിന്റെ ഇരയുടെ മാനസികാവസ്ഥ’ എന്ന വികാരമൂല്യമാണു മുൻപന്തിയിൽ എത്തുന്നത്.

Gen-Z നോവലുകളും വൈകാരിക പ്രകടനഭാഷയും
പുതിയ തലമുറ നോവലുകളിൽ ഉദാഹരണത്തിന് റാം സി/ഒ ആനന്ദി പോലുള്ള കൃതികളിൽ ഭാഷ ചുരുങ്ങുന്നു, വികാരം നേരിട്ട് എത്തുന്നു, സ്വയംസംസാരഭാവം ശക്തമാകുന്നു. വാചകഘടന തന്നെ സോഷ്യൽ മീഡിയ പോസ്റ്റുകളെ ഓർമിപ്പിക്കുന്നു. ഇവിടെ ആഖ്യാനത്തിന്റെ ഗഹന ഘടനയെക്കാൾ അനുഭവത്തിന്റെ അടിയന്തിരതയാണ് പ്രധാനമാകുന്നത്.
Gen-Z സാഹിത്യത്തിൽ വേദന ഒരു ദാർശനിക പ്രശ്‌നമല്ല; അത് identtiy പ്രഖ്യാപനമാണ്. ‘ഞാൻ ഇങ്ങനെ അനുഭവിച്ചു’ എന്നത് ഒരു വ്യക്തിപരമായ പ്രസ്താവനമല്ല, ഒരു സാമൂഹിക സ്ഥാനം. ഇവിടെ ആത്മപ്രകടനം സ്വയംനിർമ്മാണത്തിന്റെ ഉപാധിയാണ്.

സോഷ്യൽ മീഡിയ–പ്രസാധന ഘടന
സാഹിത്യവായനയെ രൂപപ്പെടുത്തുന്ന ഏറ്റവും വലിയ ഘടകം ഇന്ന് അൽഗോരിതമാണ്. BookTok, Instagram Reels, YouTube reviews ഇവയിൽ “this book broke me”, “I cried all night” എന്ന ഭാഷയാണ് കൂടുതൽ പ്രചരിക്കുന്നത്. പുസ്തകത്തിന്റെ സൗന്ദര്യാത്മക സങ്കീർണ്ണത viral ആകുന്നില്ല; വികാര തീവ്രതയാണ് വൈറലാകുന്നത്.
പ്രസാധകർ ഈ പ്രവണത തിരിച്ചറിഞ്ഞു. പുസ്തകങ്ങളുടെ മാർക്കറ്റിംഗ് തന്നെ “real story”, “based ont rue events”, “heart-breaking” എന്ന ഭാഷ ഉപയോഗിക്കുന്നു. കവർ ഡിസൈൻ മുതൽ ബ്ലർബ് വരെ എല്ലാം വികാരപ്രേരണയിലേക്ക്.
ഇവിടെ എഴുത്തുകാരൻ ഒരു affective labourer ആയി മാറുന്നു. പുസ്തകം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചതിന് ശേഷം പോലും അവൻ/അവൾ സ്വന്തം ജീവിതകഥ വീണ്ടും വീണ്ടും പറയേണ്ടി വരുന്നു. പുസ്തകപ്രചരണം ഒരു സാഹിത്യസംഭാഷണമല്ല; ആത്മകഥാപരമായ പ്രകടനപരമ്പരയാണ്.
ആഗോള ‘കണ്ണീർ സാഹിത്യം’
ഇത് പ്രാദേശികമല്ല. Prince Harry-bpsS Spare, Britney Spears-sa memoir, Tara Westover-sa Educated ഇവിടെയും വ്യക്തിപരമായ തകർച്ചകൾ വിപണിയുടെ പ്രധാന ഇന്ധനമാണ്. ഘടനാപരമായ അധികാരചർച്ചകൾ ഉള്ളപ്പോഴും വായനയിൽ മുൻപന്തിയിൽ വരുന്നത് വികാരാനുഭവമാണ്.
ആഗോള വിവർത്തനവിപണിയും ‘വിൽക്കാവുന്ന വേദനകൾ’ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു. പ്രാദേശിക രാഷ്ട്രീയസങ്കീർണ്ണതകൾക്ക് പകരം സർവ്വസാധാരണമായ വ്യക്തിപരമായ ദുരന്തങ്ങൾ മുൻപന്തിയിൽ എത്തുന്നു.

മനഃശാസ്ത്രപരമായ വായന: സഹാനുഭൂതി vs ഉപഭോഗം
വായനക്കാരൻ കരയുമ്പോൾ, അവൻ/അവൾ മറ്റൊരാളുടെ വേദനയോട് ബന്ധപ്പെടുന്നു എന്ന് തോന്നുന്നു. പക്ഷേ അത് നൈതിക മാറ്റത്തിലേക്ക് നയിക്കുമോ? അല്ലെങ്കിൽ ഒരു നിയന്ത്രിത വികാരമൊഴുക്ക് മാത്രമോ?
അരിസ്‌റ്റോട്ടിലിന്റെ കഥാർസിസ് ശുദ്ധീകരണമായിരുന്നു. ഇന്ന് അത് emotional discharge ആണ്. വായനക്കാരൻ കരയുന്നു, പുസ്തകം അടയ്ക്കുന്നു, ജീവിതം തുടരും. ഘടനാപരമായ അനീതിയെ ചോദ്യം ചെയ്യേണ്ട ആവശ്യം ഉണ്ടാകുന്നില്ല.
സാഹിത്യം തെറാപ്പിയല്ല
എഴുത്ത് ചികിത്സയായേക്കാം; പക്ഷേ സാഹിത്യം ചികിത്സയല്ല. സാഹിത്യം ഭാഷയെ സങ്കീർണ്ണമാക്കുന്നു, അനുഭവത്തെ ദൂരം നൽകുന്നു, ചിന്ത സൃഷ്ടിക്കുന്നു. തെറാപ്പി ആശ്വാസം നൽകുന്നു; സാഹിത്യം അസ്വസ്ഥത സൃഷ്ടിക്കുന്നു.

യഥാർത്ഥത vs ആഖ്യാനസത്യം
‘ഇത് യഥാർത്ഥ കഥയാണ്’ എന്ന വാചകം ഇന്ന് സാഹിത്യവിശ്വാസ്യതയുടെ അടയാളമായി മാറുന്നു. എന്നാൽ സാഹിത്യവിശ്വാസ്യത യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ നിന്നല്ല, ആഖ്യാനസത്യത്തിൽ നിന്നാണ്. കാഫ്ക യാഥാർത്ഥ്യമല്ല, പക്ഷേ വിശ്വസനീയമാണ്. പല ആത്മകഥകളും യാഥാർത്ഥമായിട്ടും സാഹിത്യമായി ദുർബലമാണ്.
കാലത്തെ അതിജീവിക്കുന്നത് എന്ത്?
കാലത്തെ അതിജീവിക്കുന്നത് വേദനയുടെ തീവ്രതയല്ല, ചിന്തയുടെ ആഴമാണ്. രണ്ടാമൂഴം നിലനിൽക്കുന്നത് കർണ്ണന്റെ വേദനകൊണ്ടല്ല; ധർമ്മത്തിന്റെ സങ്കീർണ്ണത ചിന്തിപ്പിക്കുന്നതിനാലാണ്. പാത്തുമ്മായുടെ ആട് നിലനിൽക്കുന്നത് ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ കണ്ണീരുകൊണ്ടല്ല; മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ അബദ്ധസൗന്ദര്യം കൊണ്ടാണ്.
അവസാന ചിന്ത
അവസാനം ചോദ്യം ഇത്ര മാത്രം:
നമ്മൾ വേദന അനുഭവിക്കാൻ മാത്രമാണോ വായിക്കുന്നത്, അല്ലെങ്കിൽ വേദനയെ മനസ്സിലാക്കി ലോകത്തെ പുതുക്കി കാണാൻ വേണ്ടിയാണോ?
ആദ്യത്തേത് ഉപഭോഗമാണ്. രണ്ടാമത്തേത് സാഹിത്യം.
സമകാലിക വായന ഏത് വഴിയിലേക്ക് നീങ്ങുന്നു എന്നതാണ് ഇന്ന് നമ്മുടെ സാംസ്‌കാരിക ഭാവിയെ നിർണ്ണയിക്കുന്നത്.