അറിവിന്റെയും സർഗ്ഗാത്മകതയുടെയും വിനിമയോപാധി എന്ന നിലയിൽ പുസ്തകങ്ങൾക്കുള്ള സ്ഥാനം മാനവചരിത്രത്തിൽ സുപ്രധാനമാണ്. എന്നാൽ ഇരുപത്തിയൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മൂന്നാം ദശകത്തിൽ എത്തിനിൽക്കുമ്പോൾ, പുസ്തക പ്രസാധന രംഗം സമാനതകളില്ലാത്ത ഒരു വിസ്ഫോടനത്തിന് സാക്ഷ്യം വഹിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ഓരോ ദിവസവും ഓരോ ചെറുദേശത്തുപോലും ഒന്നിലധികം പുസ്തകങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു എന്നത് നമ്മുടെ കാലത്തിന്റെ ശ്രദ്ധേയമായ ഒരു സാംസ്കാരിക പ്രതിഭാസമാണ്. ഇതിനെ കേവലം വായനയുടെ ഉണർവ്വെന്നോ അല്ലെങ്കിൽ എഴുത്തിന്റെ അമിതവ്യാപനമെന്നോ മാത്രം മുദ്രകുത്താൻ കഴിയില്ല. മറിച്ച്, ഇതിനു പിന്നിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന സാമൂഹ്യ, സാംസ്കാരിക, സാങ്കേതിക ഘടകങ്ങളെ സൂക്ഷ്മമായി വിശകലനം ചെയ്യേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്.
എഴുത്തിന്റെ ജനാധിപത്യവൽക്കരണവും വായനയുടെ പരിവർത്തനവും
പുസ്തകപ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളുടെ വർധനവിനെ വായനയുടെ വർധനവുമായി നേരിട്ട് സമവാക്യമാക്കാൻ കഴിയില്ല എന്ന യാഥാർത്ഥ്യം നാം തിരിച്ചറിയണം. വായനക്കാരുടെ എണ്ണത്തിലുണ്ടാകുന്ന വർധനവിനേക്കാൾ വേഗത്തിലാണ് ഇന്ന് എഴുത്തുകാരുടെ എണ്ണം വർധിക്കുന്നത്. പണ്ട് പ്രസാധകന്റെ അംഗീകാരവും സാഹിത്യവേദികളിലെ സ്വീകാര്യതയും ലഭിച്ചാൽ മാത്രം സാധ്യമായിരുന്ന പുസ്തകപ്രസിദ്ധീകരണം ഇന്ന് വ്യക്തിപരമായ ഒരു തീരുമാനമായി മാറിയിരിക്കുന്നു. വായനക്കാരെ ലക്ഷ്യമിടുന്നതിലുപരി, സ്വന്തം ആശയങ്ങളും അനുഭവങ്ങളും അച്ചടിരൂപത്തിൽ കാണാനുള്ള ആഗ്രഹം ഒരു വലിയ വിഭാഗം ആളുകളെ എഴുത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു. ‘ഞാനും ഒരു എഴുത്തുകാരനാണ്’ എന്ന തിരിച്ചറിയൽ ഇന്ന് ഒരു സാംസ്കാരിക മൂലധനമായി (Social Capital) പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഇവിടെ പുസ്തകം എന്നത് ഒരു ആശയവിനിമയ മാധ്യത്തിനപ്പുറം വ്യക്തിയുടെ അസ്തിത്വപ്രഖ്യാപനമായി മാറുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്.
സോഷ്യൽ മീഡിയയും ഡിജിറ്റൽ എഴുത്തുലോകവും:
ഫേസ്ബുക്ക്, ഇൻസ്റ്റാഗ്രാം, വാട്സാപ്പ് തുടങ്ങിയ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾ എഴുത്തിനെ പൂർണ്ണമായും ജനാധിപത്യവൽക്കരിച്ചു. മുൻകാലങ്ങളിൽ ഒരു കൃതി പുറത്തിറക്കാൻ എഡിറ്റർമാരുടെ കർക്കശമായ പരിശോധനകൾ ആവശ്യമായിരുന്നു. എന്നാൽ ഇന്ന് സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ ഒരു പോസ്റ്റിന് ലഭിക്കുന്ന ലൈക്കുകളും കമന്റുകളും എഴുത്തുകാരന് തൽക്ഷണ അംഗീകാരം നൽകുന്നു. ചെറിയ കവിതകളോ ലഘുകഥകളോ വൈറലാകുന്നതോടെ അവ സമാഹാരമാക്കുക എന്ന ആശയം സ്വാഭാവികമായി ഉടലെടുക്കുന്നു. വായനക്കാരൻ ആദ്യം, പുസ്തകം പിന്നീട് എന്ന പരമ്പരാഗത മാതൃക മാറി, സോഷ്യൽ മീഡിയ പോസ്റ്റുകൾ ആദ്യം, പുസ്തകം അതിന്റെ തുടർച്ച മാത്രം എന്ന പുതിയ ശൈലി നിലവിൽ വന്നിരിക്കുന്നു. ഇത് എഴുത്തിനെ കൂടുതൽ ജനകീയമാക്കിയെങ്കിലും ഗൗരവകരമായ സാഹിത്യപരിശീലനത്തിന്റെ അഭാവം പലപ്പോഴും പ്രകടമാകുന്നുണ്ട്.
സാങ്കേതിക വിദ്യയും സ്വയംപ്രസിദ്ധീകരണവും (Self-Publishing)
ഡിജിറ്റൽ പ്രിന്റിംഗും പ്രിന്റ്-ഓൺ-ഡിമാൻഡ് (POD) സംവിധാനവും പ്രസാധനരംഗത്ത് വിപ്ലവകരമായ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തി. ആഗോളതലത്തിൽ ആമസോണിന്റെ കിൻഡിൽ ഡയറക്ട് പബ്ലിഷിംഗ് (KDP) പോലുള്ള സംവിധാനങ്ങൾ എഴുത്തുകാരനെ ഇടനിലക്കാരില്ലാതെ വായനക്കാരനുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചു. ഇന്ത്യയിൽ ചെറുപ്രസാധകർ വർധിച്ചതും കുറഞ്ഞ ചെലവിൽ പുസ്തകങ്ങൾ അച്ചടിക്കാമെന്ന സാഹചര്യം വന്നതും ഈ രംഗത്തെ കേന്ദ്രീകൃത നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഇല്ലാതാക്കി. കേവലം നൂറ് കോപ്പികൾ മാത്രം അച്ചടിച്ച് ഒരു പുസ്തകം വിപണിയിലെത്തിക്കാൻ ഇന്ന് സാധ്യമാണ്. ഐ.എസ്.ബി.എൻ (ISBN) നമ്പറുകൾ എളുപ്പത്തിൽ ലഭ്യമാകുന്നതും ഓൺലൈൻ വിപണന സൗകര്യങ്ങളും ചേർന്ന് പ്രസാധനരംഗത്തെ എല്ലാവർക്കും പ്രാപ്യമായ ഒന്നാക്കി മാറ്റി.
സാമൂഹ്യ പദവിയും യശസ്സ് മോഹവും
എഴുത്ത് എന്നത് ഇന്ന് പലപ്പോഴും ഒരു കലാപ്രവർത്തനത്തേക്കാൾ ഉപരിയായി ഒരു സാമൂഹ്യ പ്രതിഷ്ഠാ മാർഗ്ഗമായി മാറിയിട്ടുണ്ട്. ഒരു പുസ്തകം പുറത്തിറക്കുന്നതിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന ‘ഗ്രന്ഥകാരൻ’ എന്ന പദവി, അവാർഡുകൾ, ബുക്ക് ലോഞ്ചുകൾ, മാധ്യമ അഭിമുഖങ്ങൾ എന്നിവ വ്യക്തിയുടെ സാമൂഹ്യ പ്രതിഛായ വർധിപ്പിക്കുന്നു. വാട്സാപ്പ് ഗ്രൂപ്പുകളും ചെറു സാഹിത്യസംഘങ്ങളും കേന്ദ്രീകരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്ന പരസ്പര അംഗീകാര വ്യവസ്ഥകൾ (Mutual Appreciation Networks) പലപ്പോഴും കൃത്രിമമായ എഴുത്തുകാരെ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. എഴുത്ത് ഒരു നെറ്റ്വർക്കിംഗ് പ്രവർത്തനമായി ചുരുങ്ങുന്നുവെന്ന വിമർശനം ഇവിടെ പ്രസക്തമാണ്. ഗൗരവകരമായ സൃഷ്ടിപ്രക്രിയയേക്കാൾ ആഘോഷങ്ങൾക്കും ചടങ്ങുകൾക്കും മുൻതൂക്കം നൽകുന്ന രീതി ഇന്ന് പടർന്നുപിടിക്കുന്നുണ്ട്.
സമ്പന്നതയുടെ പ്രദർശനവും ഗോസ്റ്റ് റൈറ്റിംഗും
സമ്പന്ന വർഗ്ഗത്തിനിടയിൽ പുസ്തകങ്ങൾ ഇന്ന് ഒരു സ്റ്റാറ്റസ് സിംബലായി മാറിയിരിക്കുന്നു. സ്വന്തം പേരിൽ ഒരു പുസ്തകം പുറത്തിറക്കുക എന്നത് അഭിമാനകരമായ സംഗതിയായി ഇവർ കരുതുന്നു. പലപ്പോഴും തിരക്കേറിയ ബിസിനസ്സ് ജീവിതത്തിനിടയിൽ എഴുതാൻ സമയം കണ്ടെത്താൻ കഴിയാത്തവർ ‘ഗോസ്റ്റ് റൈറ്റർമാരുടെ’ സഹായം തേടുന്നു. പണം നൽകി മറ്റൊരാളെക്കൊണ്ട് എഴുതിക്കുന്ന ഇത്തരം പുസ്തകങ്ങൾ ഷാർജ അന്താരാഷ്ട്ര പുസ്തകമേള പോലുള്ള വലിയ വേദികളിൽ വലിയ പകിട്ടോടെ പ്രകാശനം ചെയ്യപ്പെടുന്നു. ഇത്തരക്കാർക്ക് പുസ്തകം വായിക്കപ്പെടണം എന്നതിനേക്കാൾ അത് തങ്ങളുടെ പേരിലറിയപ്പെടണം എന്നതിലാണ് താല്പര്യം. വീടുകളിലെ വലിയ ലൈബ്രറികളിൽ വായിക്കാതെ അടുക്കി വെച്ചിരിക്കുന്ന പുസ്തകങ്ങൾ ഇത്തരത്തിലുള്ള ‘ബൗദ്ധിക പ്രകടനപരതയുടെ’ ഉദാഹരണങ്ങളാണ്.
പുസ്തകങ്ങളുടെ ഈ അതിപ്രസരം ഒരു ആഗോള പ്രതിഭാസമാണ്. അമേരിക്കയിലും യൂറോപ്പിലും ലക്ഷക്കണക്കിന് പുസ്തകങ്ങളാണ് പ്രതിവർഷം പുറത്തിറങ്ങുന്നത്. അവിടെ സെൽഫ് പബ്ലിഷിംഗ് വിപണി വളരെ ശക്തമാണ്. എങ്കിലും വിദേശരാജ്യങ്ങളിൽ നിലനിൽക്കുന്ന കർക്കശമായ റിവ്യൂ സംസ്കാരം മോശം പുസ്തകങ്ങളെ തരംതിരിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു. ജപ്പാനിൽ ‘ലൈറ്റ് നോവൽ’ സംസ്കാരം ഓൺലൈൻ വഴി വളർന്ന് പിന്നീട് പുസ്തകങ്ങളായി മാറുന്ന രീതി കാണാം. ഇന്ത്യയിൽ തമിഴ്നാട്, മഹാരാഷ്ട്ര, പശ്ചിമ ബംഗാൾ എന്നീ സംസ്ഥാനങ്ങളിലും ഇതേ പ്രവണതയുണ്ട്. കൊൽക്കത്തയിലെ ലിറ്റിൽ മാഗസിൻ സംസ്കാരം ഡിജിറ്റൽ കാലഘട്ടത്തിലും പുസ്തക പ്രവാഹത്തെ നിലനിർത്തുന്നു.
കേരളത്തിൽ സാക്ഷരതയും സാംസ്കാരിക പാരമ്പര്യവും ഇതിന് ആക്കം കൂട്ടുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ഗുണനിലവാര കാര്യത്തിൽ മുൻഗാമികൾ വെച്ചുനീട്ടിയ ഉയർന്ന മാനദണ്ഡങ്ങൾ പലപ്പോഴും ലംഘിക്കപ്പെടുന്നു.
ഗുണനിലവാരവും സാംസ്കാരിക പ്രത്യാഘാതങ്ങളും
ഈ പുസ്തക പ്രവാഹത്തിന് രണ്ട് വശങ്ങളുണ്ട്. പോസിറ്റീവായ വശമെന്നത്, മുമ്പ് അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ട വിഭാഗങ്ങളുടെയും സ്ത്രീകളുടെയും ദളിത് ജീവിതങ്ങളുടെയും ശബ്ദങ്ങൾ ഇന്ന് അച്ചടിരൂപത്തിൽ പുറത്തുവരുന്നു എന്നതാണ്. പ്രാദേശികമായ അറിവുകളും വ്യവഹാരങ്ങളും രേഖപ്പെടുത്താൻ ഇത് സഹായിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഇതിന്റെ നെഗറ്റീവ് വശം പരിശോധിക്കുമ്പോൾ, എഡിറ്റോറിയൽ ഫിൽട്ടറുകൾ ഇല്ലാത്തതിനാൽ ഉള്ളടക്കമില്ലാത്ത രചനകൾ വായനക്കാരന്റെ സമയം അപഹരിക്കുന്നു എന്നതാണ്. താൽക്കാലിക വികാരങ്ങളും ഉപരിപ്ലവമായ കാര്യങ്ങളും പുസ്തകമാകുന്നതോടെ ഗൗരവവായനയുടെ മൂല്യം കുറയുന്നു. വായന ഇന്ന് പൂർണ്ണരൂപത്തിൽ നിന്ന് ഭാഗികരൂപത്തിലേക്കും, ദീർഘമായ വായനയിൽ നിന്ന് തുണ്ടം തുണ്ടമായ വായനയിലേക്കും മാറുകയാണ്.
നാം ഇന്ന് വായനയുടെ സുവർണ്ണ കാലത്തല്ല, മറിച്ച് എഴുത്തിന്റെ വിപുലകാലത്താണ് ജീവിക്കുന്നത്. പുസ്തകങ്ങളുടെ എണ്ണത്തിലുണ്ടാകുന്ന വർധനവ് സാംസ്കാരികമായ ഒരു പുനർഘടനയുടെ സൂചനയാണ്. സോഷ്യൽ മീഡിയയും സാങ്കേതിക വിദ്യയും എഴുത്തിനെ സാധാരണക്കാരിലേക്ക് എത്തിച്ചു എന്നത് ശുഭകരമായ കാര്യമാണ്. എങ്കിലും, പുസ്തകം ഒരു കമ്പോള വസ്തുവോ പ്രദർശന വസ്തുവോ മാത്രമായി മാറുന്ന പ്രവണത ജാഗ്രതയോടെ കാണേണ്ടതുണ്ട്. ലക്ഷക്കണക്കിന് പുസ്തകങ്ങൾ വിപണിയിലെത്തിയാലും, കാലം അതിന്റെ അരിപ്പയിലൂടെ അരിച്ചെടുത്ത് നിലനിർത്തുന്നത് ഗുണമേന്മയുള്ള സർഗ്ഗാത്മക കൃതികളെ മാത്രമായിരിക്കും. സാഹിത്യചരിത്രം ഒടുവിൽ സംഖ്യകളെയല്ല, സാരത്തെ മാത്രമാണ് സംരക്ഷിക്കുക. വായനക്കാർ കൂടുതൽ ജാഗ്രതയുള്ളവരാകുക എന്നതാണ് ഈ അക്ഷരപ്രളയത്തിൽ നല്ല കൃതികളെ കണ്ടെത്താനുള്ള ഏക വഴി.
